Wat zie je?

Elke stip is een passagier, met zijn stoelnummer erin. De kleur zegt wat hij aan het doen is:

• Blauw: loopt door het gangpad naar zijn rij.
• Amber: staat stil, want iemand voor hem staat in de weg.
• Paars: is bij zijn rij en zet zijn tas in het bagagevak.
• Rood: moet langs mensen die al zitten. Die stappen even het gangpad in.
• Groen: zit.

De amberkleurige streep onder het gangpad houdt bij waar mensen hebben stilgestaan. Hoe feller, hoe meer wachttijd op die plek.

De vier scenario's

A: willekeurig

Iedereen stapt in zonder volgorde. Dit is de nulmeting. Wie in rij 3 zijn koffer staat in te laden, houdt iedereen tegen die verder naar achteren moet.

B: raam-midden-gangpad

Eerst alle raamplaatsen, dan de middenstoelen, dan het gangpad. De rijen liggen door elkaar, dus mensen in verschillende rijen bergen tegelijk hun bagage op. En niemand hoeft op te staan voor een buurman die later binnenkomt.

C: achter-naar-voor

Eerst rij 21 tot 30, dan 11 tot 20, dan 1 tot 10. Dat klinkt logisch en veel maatschappijen doen het. Maar zo staat een hele groep voor dezelfde tien rijen tegelijk in het gangpad, en die zitten elkaar voortdurend in de weg. In het echt is het nog trager, omdat de bagagevakken achterin vollopen. Dat effect zit niet in dit model.

D: reverse pyramid

Een combinatie van B en C in vier groepen: eerst de ramen achterin, daarna schuift het op naar voren en naar het gangpad. Bedacht samen met America West Airlines en daar in 2003 ingevoerd (Van den Briel e.a., 2005).

Gemiddeld over 500 runs in dit model: D 12:41, B 12:52, A 14:12 en C 17:18. Achter-naar-voor is dus de langzaamste van de vier, ruim drie minuten trager dan willekeurig.

Hoe werkt het model?

De klok tikt in stapjes van een tiende seconde. Een passagier loopt ongeveer een seconde per rij. 80 procent heeft handbagage en is daar gemiddeld 12 seconden mee bezig, de een sneller dan de ander. Zonder bagage kost gaan zitten 2 seconden. Zit er al iemand tussen het gangpad en je stoel, dan kost dat 3 seconden per persoon die moet opstaan.

Dat opstaan is in het model alleen een tijdstraf. Dat blokkeerders het gangpad in stappen en weer gaan zitten, zie je alleen in de animatie.

Elke run heeft een seed. Dezelfde seed geeft dezelfde passagiers met dezelfde bagage, dus ook precies dezelfde run. Zo vergelijk je scenario's eerlijk.

Zelf proberen

• Wissel met de knoppen of met 1 tot 4 van scenario. De seed blijft gelijk, dus je ziet dezelfde passagiers in een andere volgorde.
• Zet de snelheid op 1× om te zien hoe blokkeerders opstaan en weer gaan zitten.
• Kijk waar de amber streep oplicht. Dat is bijna altijd voorin, waar iedereen langs moet. Bij C staan passagiers in totaal ruim twee keer zo lang stil als bij B.
• Op een toetsenbord werken ook spatie (pauze), de pijltjes omhoog en omlaag (snelheid) en R (nieuwe run).